Sürdürülebilir Gastronomide Dijital Dönüşüm: 3B Gıda Yazıcıları Üzerine Bibliyometrik Bir Değerlendirme

Özet

Bu çalışmada, 3B gıda yazıcılarının atıksız mutfak ve sürdürülebilir gastronomi bağlamındaki
rolünün sistematik literatür incelemesi ve bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmesi
amaçlanmıştır. Araştırmanın veri seti, 2016–2026 yılları arasında Web of Science Core Collection
veri tabanında yayımlanan çalışmalar üzerinden oluşturulmuş, PRISMA akış mantığı
doğrultusunda elenmiş ve VOSviewer programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmada atıf,
anahtar kelime birlikte görülme, bibliyografik eşleşme, ülke ve yazar ortak atıf analizleri
gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgularla; literatürün gıda tasarımı, yazdırılabilirlik, reolojik
uygunluk, gıda mürekkebi, kişiselleştirilmiş beslenme ve sürdürülebilirlik temaları etrafında
yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca 3B gıda yazıcılarının gıda atıklarını doğrudan ortadan
kaldıran bir teknoloji olmaktan ziyade, yan ürünleri katma değerli ürünlere dönüştürebilen
tamamlayıcı bir araç olduğu belirlenmiştir. Yazdırılabilirlik, gıda güvenliği, tüketici kabulü,
maliyet, hijyen ve baskı hızı gibi temel sınırlılıklar belirlenmiş; ancak bu teknolojinin yan ürün
valorizasyonu, porsiyon kontrolü ve gastronomik yaratıcılığı destekleyen yenilikçi bir araç
olduğu sonucuna varılmıştır.